จักรพันธุ์ โปษยกฤต พิพิธภัณฑ์
มูลนิธิฯได้เก็บรักษา รวบรวมศิลปวัตถุเป็นพิพิธภัณฑ์เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้แก่ประชาชน ดังนี้
๑. การรวบรวมศิลปวัตถุประเภทงานจิตรกรรม และต้นฉบับแบบร่าง
สืบเนื่องจากงานที่ทำมา มีงานจิตรกรรมต้นฉบับฝีมือจักรพันธุ์ โปษยกฤต ซึ่งเป็นประธานมูลนิธิฯ ทั้งงานวาดเส้น สีน้ำ สีปาสเตล สีฝุ่น
สีน้ำมัน ในแบบจิตรกรรมไทยประเพณี และแบบเหมือนจริง มีทั้งงานที่ทำคนเดียวมาแต่ต้น และงานที่ทำเป็นคณะหลายฝีมือ หากอยู่ใน
สกุลช่างเดียวกัน
ต้นฉบับแบบร่างต่างๆ ของงานที่ทำมาแล้วทั้งหมดดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นงานจิตรกรรม ประติมากรรม และงานประณีตศิลป์
ยกตัวอย่างเช่น งานออกแบบม่านศูนย์วัฒนธรรมฯ เมื่อยี่สิบปีที่แล้ว มาจนถึงงานออกแบบม่านโรงละครแห่งชาติปัจจุบัน แบบร่างทุกชิ้นทั้ง
วาดเส้น และลงสี ยังเก็บไว้ครบถ้วนบริบูรณ์
และต้นฉบับแบบร่างงานจิตรกรรมฝาผนัง พระอุโบสถวัดตรีทศเทพวรวิหาร วัดเขาสุกิม
จังหวัดจันทบุรี ทั้งวาดเส้นและลงสีที่ทำมาตั้งแต่ปีพ.ศ.๒๕๓๓ บัดนี้ยังไม่แล้วเสร็จ คงดำเนินการต่อไปเรื่อยๆ จึงมีต้นฉบับแบบร่าง
มากมายนับ ๑,๐๐๐ ชิ้น
๒. การรวบรวมศิลปวัตถุประเภทงานหุ่น เป็นที่เก็บรักษาหุ่นโบราณ และหุ่นที่สร้างขึ้นใหม่ ดังนี้
ในส่วนของหุ่น ได้เก็บรักษาศีรษะหุ่นหลวง ศีรษะหุ่นกระบอกเก่าแก่ และตัวหุ่นอายุนับ ๑๐๐ ปี เครื่องแต่งกาย เครื่องประดับหุ่นโบราณ
อีกทั้งตัวหุ่นกระบอก ฉาก และเครื่องประกอบฉาก จากการแสดงหุ่นของจักรพันธุ์ โปษยกฤต และคณะ มาแต่ต้น เฉพาะเรื่องสามก๊ก
ที่ได้จัดแสดงที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๒ จึงมีศิลปวัตถุที่ต้องอนุรักษ์ไว้เป็นหุ่นทั้งโรงกว่า ๑๐๐ ตัว รวมทั้งฉาก
ทั้งที่เป็นฉากเขียน ม่านปัก และฉากไม้สามมิติ
สำหรับหุ่นเรื่องตะเลงพ่าย ที่กำลังทำในปัจจุบัน เมื่อแล้วเสร็จจะมีหุ่น ๒๐๐ กว่าตัว ขณะนี้มีอยู่ ๑๔๐ ตัว ไม่รวมพาหนะ เช่น ช้าง
ม้า มีฉากเขียนขนาดใหญ่ ๕ x ๘ เมตร หลายฉาก ฉากนูนต่ำ ม่านปักอย่างวิจิตรหลายผืน สีวิกา ฉากไม้ที่เป็นพระราชวังทั้งของไทยและพม่า
ทั้งเครื่องประกอบฉากอีกมากที่เสร็จแล้ว และกำลังสร้างอยู่
 |
เก็บรักษาต้นฉบับแบบร่างเกี่ยวกับการสร้างหุ่น-เครื่องแต่งตัวหุ่น ต้นฉบับตัวเขียนบทหุ่นชิ้นแรก และที่แก้ไขปรับปรุงแล้ว ฯลฯ
ทั้งหมดเป็นงานของช่างและของศิลปินฝีมือเยี่ยมหลายท่าน หลายฝีมือ
๓. การรวบรวมศิลปวัตถุประเภทพุทธศิลป์ ดังนี้
มูลนิธิฯได้เก็บรักษาพระพุทธรูปสมัยต่างๆ จำนวนนับ ๑๐๐ องค์ เพื่อสักการะบูชา
๔. การรวบรวมศิลปวัตถุประเภทเครื่องลายคราม ดังนี้
มูลนิธิฯได้เก็บรักษาเครื่องลายคราม จำนวนกว่า ๑๐๐ ชิ้น
๕. การรวบรวมศิลปวัตถุประเภทเครื่องดนตรี ดังนี้
มูลนิธิฯได้เก็บรักษาเครื่องดนตรี จำนวนกว่า ๑๐๐ ชิ้น ทั้งเครื่องดนตรีปี่พาทย์ไทยเครื่องใหญ่ เปิงพม่า-มอญ ตะโพนไทย-มอญ วงโยธวาทิต ฯลฯ ส่วนใหญ่เป็นสมบัติของมูลนิธิฯ และบางส่วนได้รับการบริจาคจากผู้เห็นความสำคัญของการรักษาศิลปวัฒนธรรมไทย
งานเหล่านี้ทุกชิ้นทุกงานดังกล่าวข้างต้นล้วนเป็นศิลปวัตถุตกทอด เก็บรักษาไว้เป็นมรดกของชาติ เพื่อให้ประชาชนหรือเยาวชนรุ่นต่อไปได้ค้นคว้าศึกษาความเป็นไป และแหล่งกำเนิดของสกุลช่างศิลปะในรัชกาลที่ ๙ สกุลหนึ่งทีเดียว
อนึ่ง ณ มูลนิธิฯนี้ ได้เป็นสถานที่ทำงานของประธานมูลนิธิมาร่วม ๕๐ ปี สร้างผลงานต่างๆมานับไม่ถ้วน อีกทั้งเคยเป็นสถานที่ประวัติศาสตร์ของชาติที่ศิลปินแห่งชาติ และศิลปินพื้นบ้านดีเด่น ระดับปรมาจารย์ถึง ๕ ท่าน ที่ได้เข้ามาร่วมกันใช้สติปัญญาความสามารถทำนุบำรุงศิลปะในสาขาวิชาของท่าน ณ สถานที่แห่งนี้ คือ
- คุณครูชื้น สกุลแก้ว ปรมาจารย์การเชิดหุ่นกระบอก
- คุณครูวงษ์ รวมสุข ปรมาจารย์การเชิดหุ่นกระบอก
- คุณครูบุญยงค์ เกตุคง ปรมาจารย์การดนตรีไทย
- คุณครูบุญยัง เกตุคง ปรมาจารย์การดนตรีไทย
- คุณครูจำเนียร ศรีไทยพันธุ์ ปรมาจารย์การดนตรีไทย
ท่านเหล่านี้ ได้ฝากผลงานเอาไว้มากมาย ในการบรรเลง ในการบันทึกเสียง และให้ท่ารำของหุ่น
เหตุผลหลายหลากดังกล่าว มูลนิธิฯ จึงได้ตั้งสถานที่นี้ขึ้นเป็นพิพิธภัณฑ์ส่วนตัว โดยมุ่งมั่นพยายามเก็บรักษาศิลปกรรมล้ำค่าและประวัติศาสตร์การสร้างสรรค์ศิลปะของชาติไทย ตลอดจนอนุรักษ์ทุกสิ่งทุกอย่างไว้ให้คงสภาพเดิมอย่างดีที่สุด เท่าที่จะเป็นไปได้ ด้วยความตระหนักในคุณค่าของงานช่างไทยแขนงต่างๆ และวัตถุประสงค์ที่จะทำนุบำรุงให้เป็นมรดกของชาติสืบต่อไปทั้งในลักษณะของงานช่างอันทรงคุณค่าแต่โบราณและงานช่างสกุลหนึ่งในรัชกาลที่ ๙
